{"id":142,"date":"2022-06-28T22:41:18","date_gmt":"2022-06-28T22:41:18","guid":{"rendered":"http:\/\/obuwieblog.pl\/?page_id=142"},"modified":"2022-06-28T22:41:18","modified_gmt":"2022-06-28T22:41:18","slug":"historia-butow","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jakiebuty.pl\/?page_id=142","title":{"rendered":"Historia but\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Okrycie stopy oraz, cz\u0119sto, dalszej cz\u0119\u015bci nogi, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z podeszwy i cholewki. Ludzie wymy\u015blili buty, bo marz\u0142y i mok\u0142y im stopy.Czasem parzy\u0142 je gor\u0105cy piasek, a sk\u00f3r\u0119 rani\u0142y kamienie. Antropolodzy na podstawie bada\u0144 ko\u015bci st\u00f3p ludzi twierdz\u0105, \u017ce ju\u017c 40 tysi\u0119cy lat temu ludzie mogli u\u017cywa\u0107 czego\u015b w postaci dzisiejszych but\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Na pewno but\u00f3w u\u017cywano ju\u017c ponad 5 tysi\u0119cy lat temu. Podeszwa z nied\u017awiedziej sk\u00f3ry, siatka ze sznurka i wype\u0142nienie z siana – oto buty z neolitu, kt\u00f3re odtworzono u \u015bwietnie zachowanego “s\u0142ynnego cz\u0142owieka z lodu” – Otziego, znalezionego w Alpach.<\/p>\n\n\n\n

W roku 2010, w jaskini na po\u0142udniu Armenii odkryty zosta\u0142 najstarszy but \u015bwiata. Jego wiek szacowany jest na oko\u0142o 5,500 lat. Zosta\u0142 zrobiony z jednego kawa\u0142ka krowiej sk\u00f3ry garbowanej olejem ro\u015blinnym i by\u0107 mo\u017ce dlatego okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 doskonale zachowany. Ten staro\u017cytny sznurowany but mia\u0142by dzisiaj rozmiar 36-37 i najprawdopodobniej by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 dziecka – \u015bwiadcz\u0105 o tym pozosta\u0142e znaleziska. Obok buta znaleziono trzy naczynia zawieraj\u0105ce ko\u015bci dzieci, a opr\u00f3cz tego ziarna j\u0119czmienia i pszenicy, oraz pestki moreli.<\/p>\n\n\n\n

Inn\u0105 znan\u0105 cz\u0142owiekowi os\u0142on\u0105 na nogi, jest sanda\u0142 z plecionego papirusu, znaleziony w egipskim grobowcu z 2000 r. p.n.e.
Babilo\u0144czycy, oko\u0142o 1600 roku p.n.e., nosili mokasyny, a pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej \u017co\u0142nierze asyryjscy wk\u0142adali ju\u017c buty o ci\u0119\u017ckich podeszwach i rzemieniach oplataj\u0105cych \u0142ydki.
W podobnych butach (tzw. caliga, st\u0105d Kaligula – czyli bucik), s\u0142ynne legiony rzymskie pokonywa\u0142y ogromne odleg\u0142o\u015bci podczas swoich podboj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To klimat zdecydowa\u0142 o tym, \u017ce mieszka\u0144cy P\u00f3\u0142nocy owijaj\u0105c stopy kawa\u0142kami sk\u00f3r zwi\u0105zanych rzemieniem, stworzyli prototyp mokasyna, za\u015b po\u0142udniowcy z w\u0142\u00f3kien ro\u015blinnych upletli pierwsze sanda\u0142y.
Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci opr\u00f3cz wszechobecnych sanda\u0142\u00f3w szyto buty kryj\u0105ce stop\u0119, szczeg\u00f3lny ich rozkwit datuje si\u0119 na \u015aredniowiecze, w kt\u00f3rym wszelka golizna by\u0142a pot\u0119piana. Przez lata noszenie but\u00f3w by\u0142o oznak\u0105 presti\u017cu, przywilejem ludzi wolnych i bogatych.
W po\u0142owie XIV wieku modne by\u0142o noszenie nogawic z przyszytymi sk\u00f3rzanymi podeszwami. Niewolnicy i biedacy chodzili boso.<\/p>\n\n\n\n

Na \u015bredniowiecznych dworach pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze buty dla modnisi\u00f3w. By\u0142y to tzw. “poulaine” z tak zadartymi szpicami, \u017ce chodzenie w nich wymaga\u0142o nie lada umiej\u0119tno\u015bci akrobatycznych (niekt\u00f3re z czubk\u00f3w by\u0142y \u0142a\u0144cuszkami przywi\u0105zywane do kolan). W ko\u0144cu dosz\u0142o do tego, \u017ce d\u0142ugo\u015bci szpic\u00f3w okre\u015blono prawnie. I tak: ludzie z gminu mogli nosi\u0107 buty z maksymaln\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 szpica na sze\u015b\u0107 cali (14,5 cm), panowie na dwana\u015bcie cali, natomiast szlachetnie urodzeni mogli nosi\u0107 buty ze szpicem d\u0142ugim na 24 cale! (61 centymetr\u00f3w !). Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce chodzenie w takim obuwiu mo\u017ce by\u0107 niebezpieczne – pojawi\u0142 si\u0119 nawet prawny zakaz u\u017cywania tego rodzaju but\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po przemini\u0119ciu mody na d\u0142ugie ci\u017cmy, panowie zacz\u0119li si\u0119 lubowa\u0107 w butach szerokich jak p\u0142etwy – tzw. kacze dzioby.<\/p>\n\n\n\n

Innym szale\u0144stwem by\u0142o noszenie specjalnych ozdobnych nak\u0142adek na buty. Nak\u0142adki te mia\u0142y do kilkudziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w wysoko\u015bci. Tutaj prym wiod\u0142y pantofle weneckie zwane “chopine”. Chodzenie w takich butach nie by\u0142o \u0142atwe: ponad 30 centymetrowa podeszwa sporo wa\u017cy\u0142a. Pomys\u0142 ten zapocz\u0105tkowa\u0142 dodawanie obcas\u00f3w do p\u0142askich but\u00f3w na pocz\u0105tku wieku XVII. To z kolei spowodowa\u0142o, \u017ce but prawy zacz\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 kszta\u0142tem od buta lewego. Watro tu doda\u0107, \u017ce w tamtym okresie bardziej wyrafinowane i ozdobne by\u0142y buty m\u0119skie.<\/p>\n\n\n\n

Szycie but\u00f3w nale\u017cy do najstarszych rzemios\u0142 \u015bwiata i przez d\u0142ugi czas jedynie u szewca mo\u017cna by\u0142o zam\u00f3wi\u0107 sobie now\u0105 par\u0119 but\u00f3w. A\u017c do drugiej po\u0142owy XIX wieku szewcy pracowali r\u0119cznie, produkuj\u0105c 1 – 2 pary but\u00f3w dziennie.
Dopiero kiedy do u\u017cycia wesz\u0142y maszyny, produkcja uleg\u0142a przyspieszeniu. Pierwsz\u0105 tak\u0105 by\u0142a wynaleziona w 1858 roku maszyna do przyszywania podeszew, natomiast urz\u0105dzenie wprowadzone przez firm\u0119 Goodyear w roku 1875 stopniowo, prawie ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0142o ten zaw\u00f3d – w ci\u0105gu o\u015bmiu godzin produkowano ju\u017c 1200 par but\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b przemys\u0142 obuwniczy potrafi zaspokoi\u0107 wszystkie gusty i potrzeby. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce buty niekoniecznie musz\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 do chodzenia. Czasem jest to takie ma\u0142e dzie\u0142o sztuki nowoczesnej – bardziej do podziwiania ni\u017c do u\u017cytku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Okrycie stopy oraz, cz\u0119sto, dalszej cz\u0119\u015bci nogi, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z podeszwy i cholewki. Ludzie wymy\u015blili buty, bo marz\u0142y i mok\u0142y im stopy.Czasem parzy\u0142…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":144,"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/142\/revisions\/144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jakiebuty.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}